Guests online

Cele

Opracowanie architektur dokumentów elektronicznych nowej generacji, które są:

  • mobilne (ang. mobile), tzn. zdolne do samodzielnej wędrówki po sieci między użytkownikami i usługami,
  • wykonywalne (ang. executable), tzn. umożliwiają eksplorację zasobów informacyjnych powiązanych z treścią poprzez interakcję użytkowników z obiektami ich struktury logicznej,
  • inteligentne (ang. intelligent), tzn. mogą samodzielnie wykonywać różne zadania powierzone im przez autorów,
  • dynamiczne (ang. evergreen), tzn. dokonują serializacji i deserializacji, reorganizują własną strukturę logiczną, automatycznie aktualizują swą treść informacyjną,
  • trwałe (ang. forward compatible), tzn. nie podlegają ograniczeniom narzucanym przez narzędzia i wspierające je formaty.

Dokument pełni kluczową rolę w każdej strukturze organizacyjnej cywilizacji ludzkiej, stanowiąc dla człowieka swoistą jednostkę informacji, a zarazem jednostkę interfejsu. W szczególności zjawisko to można zaobserwować w organizacjach opartych na wiedzy, których celem jest podejmowanie decyzji, odkrywanie faktów czy gromadzenie wiedzy, np. w sądownictwie, pracy dochodzeniowej, zespołowej pracy badawczej, medycynie, itp. Całkowita automatyzacja procesów realizowanych w organizacjach tego typu w oparciu o systemy informatyczne nie jest możliwa ze względu na kluczową rolę, jaką w ich procesach odgrywają zespoły ludzkie, zmuszone rozstrzygać problemy dla których rozwiązania algorytmiczne najczęściej nie istnieją, np. procesy sądowe, dochodzenia dotyczące przyczyn katastrof lotniczych, konsylia lekarskie, czy nawet rekonstrukcje obiektów historycznych na podstawie ograniczonego zbioru dostępnych artefaktów. Systemy informatyczne, wspierające ludzi w tego typu niealgorytmicznych procesach decyzyjnych stanowią poważne wyzwanie dla przyszłych technologii społeczeństwa wiedzy. Projekt MENAID podejmuje to wyzwanie proponując podejście do zagadnień rozproszonego przetwarzania zespołowego (ang. collaborative computing) i pracy grupowej (ang. virtual collaboration) z wykorzystaniem metod i narzędzi inżynierii dokumentu - nowej dyscypliny informatyki zapoczątkowanej na Uniwersytecie Berkeley w 2001 roku przez Roberta Glushko i Tima McGratha.

 

Istotą tej nowej dyscypliny jest poszukiwanie architektur i sposobów reprezentacji dokumentów elektronicznych niezależnych od systemów informatycznych wspierających ich tworzenie, interpretację, obieg i przechowywanie. Dzięki odpowiedniej strukturze i wbudowanej funkcjonalności, dokumenty mogą być czytelne równocześnie dla człowieka i komputera, umożliwiając interakcję członków zespołów ludzkich ze sobą lub z automatycznymi usługami dostępnymi w sieci, jak też usług z innymi usługami bez udziału człowieka. Niezależność ich struktury od konkretnych systemów informatycznych powinna pozwolić na przechowywanie tych dokumentów w repozytoriach o różnym przeznaczeniu, zarówno w powszechnie dostępnych bibliotekach cyfrowych, jak i specjalistycznych archiwach poszczególnych organizacji o dostępie ograniczonym - w sposób zapewniający im niezależność od przyszłych technologii (ang. forward compatibility). Równocześnie funkcjonalność dokumentu, umożliwiająca bezpośrednią interakcję z użytkownikami, może być realizowana poprzez odpowiednią orkiestrację usług dostępnych w jego ekosystemie (ale zewnętrznych względem niego) - zamiast budowania specjalizowanych systemów dla poszczególnych klas zastosowań. Model przetwarzania zespołowego właściwy dla tego podejścia określa się mianem przetwarzania zorientowanego na dokumenty (ang. document centric computing) i przeciwstawia klasycznemu podejściu oferowanemu przez inżynierię systemów i/lub baz danych. Podejście zorientowane na dokumenty będzie skutkować rozwiązaniami o charakterze "lekkim" (ang. lightweight), charakteryzującymi się znaczną trwałością i stabilnością, w odróżnieniu od "ciężkich" rozwiązań systemowych, dość szybko starzejących się wraz z technologiami zastosowanymi do ich realizacji.

 

Należy oczekiwać, że pracowane w projekcie MENAID architektury dokumentów elektronicznych umożliwią realizację:

  • niealgorytmicznych procesów decyzyjnych w oparciu o koncepcję mobilnego dokumentu interaktywnego MIND (ang. mobile interactive document architecture),
  • dokumentów o wykonywalnej treści (ang. exectable papers) w oparciu o koncepcję interaktywnego dokumentu warstwowego IODA (ang. interactive open document architecture),
  • automatycznego uzgadniania treści protokołu współpracy CPA (ang. collaboration protocol agreement) na podstawie publikowanej przez strony transakcji biznesowej deklaracji profilu partnerów współpracujących CPP (ang. collaborating partner profile) w systemach obiegu dokumentów elektronicznych zgodnych ze standardem ebXML.

Wszystkie wymienione wyżej architektury zostały już zrealizowane w formie działających demonstratorów. Podstawowym celem projektu jest rozstrzygnięcie kilku kluczowych zagadnień dotyczących możliwego zakresu automatyzacji procesów w organizacjach opartych na wiedzy, w tym klasyfikacji:

  • niealgorytmicznych procesów decyzyjnych dla których zastosowanie dokumentów mobilnych MIND pozwala podejmować decyzje nie tyle optymalne (z powodu braku algorytmicznych rozwiązań) co prawidłowe, tj. zgodne z procedurami lub dobrymi praktykami obowiązującymi w organizacji,
  • elementów struktury logicznej dokumentów, których wykonywanie jest możliwe w sposób wydajny, bezpieczny i skalowalny,
  • konfliktów treści specyfikacji profili współpracy, które można rozstrzygnąć w trybie automatycznych negocjacji.